SendenSana
Ücretsiz araç

Öz-Şefkat Molası: zor bir anda kendine nazik ol

Üç adım, üç dakika: bunun zor bir an olduğunu fark et, bunu yaşayanın yalnız sen olmadığını hatırla, kendine bir dosta konuşur gibi konuş.

Zor bir anda çoğumuz kendimizle, bir dostumuzla asla konuşmayacağımız sertlikte konuşuruz. Öz-şefkat molası bu alışkanlığı yumuşatmak için kısa bir duraktır. Psikolog Kristin Neff'in çalışmalarından ilham alan üç adım: zorluğu fark etmek, ortak insanlığı hatırlamak ve kendine nezaket göstermek. İstersen sonunda iyi dileğin sevdiklerine ve bütün varlıklara genişlediği mettâ adımlarını da ekleyebilirsin.

Nasıl kullanılır?

  1. Kısa (1 dk) ya da tam (3 dk) sürümü seç; istersen mettâ uzantısını aç.
  2. Zor anı ya da gerginliği hatırla ve bedeninde nerede hissettiğini fark et.
  3. Bunu yaşayanın yalnız sen olmadığını hatırla.
  4. Elini kalbine koy ve kendi nezaket cümleni sessizce tekrarla.
  5. Bitince birkaç nefes daha kal; cümleni gün içinde de hatırlayabilirsin.

Ne zaman işe yarar?

Bir hata yaptığında, eleştirildiğinde, yorgun ya da yalnız hissettiğinde, zor bir konuşmadan sonra ve akşam muhasebesinin kapanışında işe yarar. Kısa sürüm gün içinde, tam sürüm ve mettâ uzantısı sakin bir anda uygundur.

Kökeni ve araştırmalar

Öz-şefkat kavramı Kristin Neff'in 2003'ten beri süren çalışmalarıyla psikolojiye girdi; Neff ve Christopher Germer'in programları bu çalışmalardan beslenir. Mettâ (sevgi-şefkat) Budist geleneğin dört yüce hâlinden biridir; tasavvuftaki rahmet ve Yunus Emre'nin "yaratılanı severiz Yaradan'dan ötürü" çizgisiyle de akrabadır. Öz-şefkat çalışmalarını birleştiren meta-analizler stres ve öz eleştiri üzerinde orta düzeyde olumlu etkiler bildiriyor. Bu bir tedavi değil, kendine nazik davranma alıştırmasıdır.

Güvenlik

Kendine nazik olmak bazen bastırılmış duyguları yüzeye çıkarabilir; bu olağandır. Bunaldığında Güvenli Kapı düğmesini kullan ya da pratiği bırak. Ağır depresyon ya da travma yaşıyorsan bu çalışmayı bir uzmanla birlikte yapmak daha doğrudur.

Sık sorulan sorular

Kendi cümlemi yazabilir miyim?
Evet. Hazır cümlelerden birini seçebilir ya da kendi cümleni yazabilirsin; yalnızca bu cihazda saklanır.
Mettâ uzantısı nedir?
Kendine yönelttiğin iyi dileği sırayla sevdiğin birine, tarafsız birine ve bütün varlıklara genişletirsin. Yaklaşık üç dakika ekler.
Kendime şefkat bencillik değil mi?
Araştırmalar öz-şefkatin rehavetle değil, hatalardan öğrenme isteğiyle birlikte gittiğini düşündürüyor. Kendine nazik olabilmek başkalarına şefkat göstermeyi de kolaylaştırabilir.

Diğer araçlar